Tercüme ne demek, çeviri ne demek?
Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre tercüme, çeviri kelimesinin eş anlamlısıdır. Her iki kelime de bir dildeki metni ya da konuşmayı başka bir dile aktarma işini ve bu işin sonucunda ortaya çıkan metni ifade eder. Bir metni "tercüme etmek" ile "çevirmek" arasında anlam farkı yoktur.
- Tercüme: Arapça kökenli bir kelimedir. Osmanlı döneminden bu yana kullanılır.
- Çeviri: Türkçe "çevirmek" fiilinden türetilmiştir. Dil devrimi sonrasında yaygınlaşmıştır.
Kelimeleri sözlükten kontrol etmek isterseniz Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük'e bakabilirsiniz.
Kullanımda nasıl ayrışıyorlar?
Anlam aynı olsa da iki kelime farklı bağlamlarda alışkanlıkla tercih edilir:
| Bağlam | Yaygın kullanım |
|---|---|
| Resmî belge | Yeminli tercüme, noter onaylı tercüme, tercüme bürosu |
| Meslek unvanı | Yeminli tercüman, mütercim-tercüman; edebiyatta çevirmen |
| Edebiyat ve yayıncılık | Çeviri, çevirmen, çeviri eser |
| Akademik alan | Çeviribilim, çeviri kuramı |
| Günlük dil ve dijital araçlar | Çeviri, çevirmek |
Kısacası resmî ve hukuki bağlamda "tercüme", edebiyat ve gündelik kullanımda "çeviri" daha sık geçer. Bu bir kural değil, yerleşmiş bir alışkanlıktır.
Mütercim ve tercüman farkı
Üniversitelerdeki "mütercim-tercümanlık" bölüm adı da iki kelimeden oluşur. Geleneksel kullanımda mütercim yazılı çeviri yapan, tercüman ise sözlü çeviri yapan kişiyi ifade eder. Günümüzde bu ayrım katı biçimde uygulanmaz; tercüman kelimesi her iki iş için kullanılır.
Size hangi hizmet gerekiyor?
Asıl önemli olan kelime değil, çevirinin nerede kullanılacağıdır:
- Belge resmî bir kuruma, konsolosluğa ya da mahkemeye sunulacaksa yeminli tercüme gerekir; çoğu zaman ardından noter onayı istenir.
- Kurumsal, ticari ya da yayın amaçlı bir metin için yazılı çeviri yeterlidir.
- Konuşmanın anlık aktarımı için sözlü çeviri hizmeti alınır.
Sık sorulan sorular
Tercüme ve çeviri aynı şey mi?
Evet, anlam olarak aynıdır. Fark kökenlerindedir ve kullanım alışkanlığıyla ilgilidir.
Resmî belgede tercüme mi, çeviri mi yazılır?
Resmî bağlamda "yeminli tercüme" ve "noter onaylı tercüme" kalıpları yerleşmiştir; ancak "yeminli çeviri" ifadesi de aynı anlamdadır.
Tercüman ile çevirmen arasında fark var mı?
Anlam olarak yakındır. Resmî unvan olarak yeminli tercüman, edebiyat alanında ise çevirmen kelimesi daha sık kullanılır.
Belgenizin fiyatını hemen öğrenin
Belgenizi gönderin, fiyatı ve teslim tarihini yazılı olarak bildirelim.
Diğer rehberler
Yeminli Tercüman Nasıl Olunur?
Yeminli tercüman olmak için gereken şartlar, notere verilecek belgeler, dil yeterliliğinin nasıl kanıtlandığı …
Yeminli Tercüman Nedir, Ne İş Yapar?
Yeminli tercüman kimdir, hangi belgeleri çevirir, imzası ne anlama gelir ve sıradan bir çevirmenden farkı nedi…
Noter Onaylı Tercüme Nedir?
Noter onaylı tercüme nedir, yeminli tercümeden farkı ne, hangi belgelerde istenir? Noter tasdikinin süreci, üc…
Apostil Nedir, Hangi Belgelerde Gerekir?
Apostil şerhi nedir, Lahey Sözleşmesi'ne taraf ülkelerde neden istenir, Türkiye'de nereden alınır? Apostil ve …
